Thiết kế chuyên nghiệp
Từ điển tiếng Việt nêu định nghĩa về chuyên nghiệp là “chuyên làm một nghề, một việc nào đó; phân biệt với nghiệp dư”. Theo đó, người ta có thể chuyên làm một việc nào đó, cho dù không giỏi, vẫn được coi là chuyên nghiệp. Tuy vậy, trong thực tế, tính chuyên nghiệp thường được dành cho những người có phong cách làm việc tốt, đạt hiệu quả cao, tức là professional, là rất chuyên nghiệp. Như vậy, khái niệm tính chuyên nghiệp theo quan niệm số đông là sự chuyên tâm làm một lãnh vực hoạt động nào đó và đạt được hiệu quả cao, nói một cách nôm na là người “có nghề” (Phan Thuận Thảo).
Mình thường hỏi học viên của mình khái niệm chuyên nghiệp theo tự điển, nôm na là họ cần học môn gì và làm cái gì thì mới là một Graphic Designer? Tất cả đều trả lời không đầy đủ.
Mình cũng từng đứng ở vai trò người phỏng vấn tuyển dụng, hỏi các ứng viên quan niệm của họ với từ chuyên nghiệp kiểu 2 bằng các câu hỏi cụ thể (đại loại: “Giả dụ mình là khách hàng cần thiết kế logo, bạn sẽ hỏi mình thông tin để thiết kế?”). Nếu trong 10 câu hỏi, có câu hỏi: “Anh/Chị thích mầu gì?” là mình loại luôn (:D). Phần lớn đều không thể phân biệt nổi tờ rơi khác gì tờ gấp, kể cả các thiết kế khá già dặn với nghề, đối với họ, nó chỉ là 2 tờ giấy có khổ khác nhau. Đến một giảng viên cứng tuổi của MTCN còn nói với sinh viên: “có tờ rơi rồi thì không cần tờ gấp nữa”, thật dũng cảm (1-xem cuối bài).
Mình ko biết bạn quan niệm thế nào về một Graphic Designer chuyên nghiệp, nhưng ở vị trí một giáo viên, một leader, mình thường yêu cầu các bạn học viên và ứng viên có hiểu biết về:
- Đồ họa chuyên ngành (ngành thiết kế truyền thông hay gọi là visual communication để gọi đúng bản chất môn học, hơn là dùng từ Graphic Design).
- Phần mềm chuyên dụng (trong trường hợp này là Ps, Ai, Id, biết nhiều hơn càng tốt).
- Hình họa cơ bản (chỉ cần biết vẽ, không cần giỏi).
- Hiểu biết về marketing (đặc biệt là về quảng cáo).
- Hiểu biết xã hội (2 – xem cuối bài).
Mình thường động viên các bạn designer học cho đầy đủ, bởi thiếu một trong số kĩ năng này, bạn sẽ gặp khó khăn với nghề, nhất là khi bạn đi trên một con đường dài. Riêng kĩ năng hình họa cơ bản có vẻ ít được quan tâm nhất, vì nó không ra “cơm gạo”. Nhưng bạn nên nhớ, luyện hình họa không phải chỉ để vẽ, mà môn học này gói trong nó rất nhiều khía cạnh của tư duy thẩm mỹ (cấu trúc, khối, không gian, góc nhìn, ánh sáng…). Chả thế mà, từ Mỹ thuật đến Kiến trúc, trường nào sinh viên cũng phải học hình họa, tùy theo nghề mà học nhiều học ít (bạn cũng có thể học nó với một thầy giỏi). Mà dù không ra “cơm gạo”, nó cũng làm đẹp tâm hồn nghệ sĩ của một thiết kế.
Khi bạn là một nhóm trưởng, một Giám đốc nghệ thuật, một Freelancer, cần phải minh họa ý tưởng và concept của mình cho rất nhiều người để phối hợp ăn ý, chính xác, bạn ko thể dùng…mồm hay body language được.
Như đã nói ở bài trước, nếu bạn đang trong tình trạng phải tự lực cánh sinh, bạn hãy chọn môn học nào giúp gia nhập thị trường lao động nhanh nhất, nhưng đừng bỏ qua nhữn môn học kiện toàn kĩ năng nghề của mình trong tương lai. Bản thân mình còn có một chiến lược học kiểu cấp 3, đó là học tất cả cùng lúc. Kiểu học vẽ 1h, học phần mềm 1h…, môn nào quan trọng thì học 2-3h, một là cho đỡ chán những môn mình không thích (không thích cũng phải học), hai là kiến thức môn này sẽ giúp bổ trợ cho việc hiểu môn kia. Học hết cơ bản một lượt, môn nào kiếm cơm, hoặc quan trọng, mình quay lại dành thời gian học sâu hơn. Nếu tất cả đều khá vững, lúc đó, mình mới học thêm môn cho một vị trí khác rồi mới di chuyển sau.
Người dẫn đường giỏi
Có thể coi Người Dẫn Đường giỏi là một giáo viên giỏi. Một giáo viên giỏi không nhất thiết phải biết đủ thứ, mà cũng không ai có thể có thể biết hết mọi thứ. Quan niệm của mình về một giáo viên nghề giỏi là:
- Có kiến thức chuyên môn cơ bản chắc: ở đây là kiến thức cơ bản về ngôn ngữ thị giác.
- Có kiến thức hoàn chỉnh về nghề: có cái nhìn toàn cảnh về các môn học cần cho nghề.
- Có kiến thức thực tế: vì đây vẫn là kiến thức nghề, nên không thể thiếu kiến thực thực tế.
- Có khả năng sư phạm tốt: diễn giải các kiến thức, khái niệm rất đơn giản và dễ hiểu, cho dù nó trừu tượng, mơ hồ và phức tạp (chứ không phải làm cho những thứ đơn giản biến thành phức tạp. Bạn nên cẩn thận, các giáo viên nghệ thuật thích làm điều này lắm).
Nói thì đơn giản, nhưng khi ở vị trí học viên mới, bạn rất khó thẩm định được tất cả những tiêu chí ở một giáo viên. Vậy bạn nên dựa vào các học viên đã học trước, những người có chuyên môn cao chỉ dẫn giúp bạn. Bạn học mình từng đùa: “Làm giáo viên là sướng nhất đấy. Tôi làm sản xuất thì sai phát khách hàng biết ngay, nhưng làm giáo viên, thì phải 5-7 năm sau học viên mới biết sai hay đúng, quay lại, chả thấy các vị đâu. Lúc đó biết bắt đền ai, mà “đời” thì cũng tàn”.
Thế nên, mất tiền vẫn là cái giá chấp nhận được, mất thời gian, mất cơ hội…mới là mất nhiều.
Chuyên gia
Có câu chuyện thế này, một giáo viên mình quen khi nhìn đồ án của một học viên đã nói “Tôi không biết tại sao, nhưng tôi thấy nó rất xấu”. Nếu bạn có một cục tiền, bạn đi gặp bác sĩ phẫu thuật thẩm mĩ. Sau một hồi lâu ngắm bạn, bác sĩ nói “Tôi không biết phải làm gì, nhưng cô rất xấu”. Bạn có tức giận không? Ko cần có anh ta, bạn vẫn biết là bạn xấu. Còn anh ta ngồi đó không phải để chê bạn xấu, mà phải đưa phương án làm đẹp cho bạn chứ.
Chuyên Gia là người giỏi nghề + giáo viên giỏi. Hơn thế, không chỉ dừng lại ở kiến thức cơ bản, họ còn nắm vững nó ở những tầng rất sâu và rộng. Ngoài cho bạn biết bạn xấu, xấu như thế nào, họ sẽ chỉ cho bạn phương pháp làm đẹp, con đường duy trì cái đẹp lâu dài. Chuyên Gia còn làm bạn đẹp lên dựa vào những nét thiên phú của mình, chứ không biến bạn thành một phiên bản trong cỗ máy tạo ra cái đẹp hàng loạt.
Mỗi người đều có một cá tính đơn nhất, đây là điều đẹp nhất trong nghệ thuật, và chuyên gia phải giúp bạn phát triển cá tính sáng tạo dựa trên cá tính sẵn có của bạn, đồng thời chỉ ra những điểm yếu cản trở bạn tiến xa hơn, không phải kiểu người làm nghề “đầu này là một con gà sống”, đầu kia “nó đã được vặt sạch lông và đóng hộp”.
Cuối cùng, Chuyên Gia giỏi còn có thể chỉ cho bạn nhiều lựa chọn khác nhau, và cái giá bạn nhận được sau mỗi lựa chọn đó là gì.
Trên đây là những điều mà một người giỏi nghề không thể làm được. Người giỏi nghề chỉ chỉ cho bạn con đường họ đã đi, cách họ đã làm. Nếu bạn làm như thế, bạn sẽ giống hệt họ, không hề có con đường riêng cho bạn.
Muốn chọn được con đường phù hợp, con đường đi xa…có lẽ bạn cần một “mối quan hệ cứu sinh” như thế này.
Kì này là kì cuối của loạt “Tiểu thuyết chương hồi”. Cảm ơn bạn đã đọc và thấy nó hữu ích.
Chú giải:
(2) Hiểu Biết Xã Hội
- Sự tự nhận thức: Kiểm soát những hành động của chúng ta ảnh hưởng đến hành vi của người xung quanh như thế nào.
- Độ nhạy cảm đối với người khác: Cho thấy sự quan tâm đối với nhu cầu và cảm giác của người khác.
- Hiểu biết xã hội: Hiểu biết các phương pháp tác động đến hành vi và nhận thức của người khác.
(1) Các phương tiện truyền thông cơ bản cho thương hiệu
- Bộ nhận diện thương hiệu: logo, nhãn hiệu thương mại, biểu tượng…
- Báo cáo thường niên, kỷ yếu…
- Thư trực tiếp
- Thư mời, thông cáo, thư cảm ơn.
- Quảng cáo: poster, tờ rơi, tờ gấp, brochure, billboard, voucher…
- Bao bì
- Biển hiệu, phương tiện vận tải…
- Online Design (Web, Apps, More – truyền thông động)
- Film quảng cáo (truyền thông động)
Bài viết này đã giải thích rõ ràng những yếu tố cần vả đủ để trở thành một chuyên gia trong lĩnh vực Thiết kế đồ họa. Và nếu bạn quan tâm đến việc trở thành chuyên gia thiết kế thương hiệu thì có thể xem loạt bài “thiết kế thương hiệu“.
Incoming search terms:
- https://toihocdohoa com/blog/ki-cuoi-chuyen-nghiep-va-chuyen-gia/
- drivingoa9
Ham học hỏi, học 1 hiểu 10 chỉ tội hơi nổ. Qua chặng đường 4 năm (2012-2016) với ngành đồ họa, blog Tôi học đồ họa này là nơi mình chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm về đồ họa.
[ học photoshop ] – [ Facebook ]– [ Liên hệ ]